İçme suyu kalitesinin düşük olduğu bazı bölgelerde binaların metal su borularında paslanma, aşınma ve delinme görülebilmektedir. Borulardaki yıpranmanın nedeninin suya karışmış metal aşındırıcı mikroorganizmalardan mı yoksa suyun kimyasal yapısından mı kaynaklandığını açıklayabilen kontrollü bir deney tasarlayınız. Kontrollü deneyinizde bilimsel yöntem basamaklarını kullanınız. Ayrıca deneyinizdeki bağımlı ve bağımsız değişkenleri gösteriniz. ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

İçme suyu kalitesinin düşük olduğu bazı bölgelerde binaların metal su borularında paslanma, aşınma ve delinme görülebilmektedir. Borulardaki yıpranmanın nedeninin suya karışmış metal aşındırıcı mikroorganizmalardan mı yoksa suyun kimyasal yapısından mı kaynaklandığını açıklayabilen kontrollü bir deney tasarlayınız. Kontrollü deneyinizde bilimsel yöntem basamaklarını kullanınız. Ayrıca deneyinizdeki bağımlı ve bağımsız değişkenleri gösteriniz. 

6. İçme suyu kalitesinin düşük olduğu bazı bölgelerde binaların metal su borularında paslanma, aşınma ve delinme görülebilmektedir. Borulardaki yıpranmanın nedeninin suya karışmış metal aşındırıcı mikroorganizmalardan mı yoksa suyun kimyasal yapısından mı kaynaklandığını açıklayabilen kontrollü bir deney tasarlayınız. Kontrollü deneyinizde bilimsel yöntem basamaklarını kullanınız. Ayrıca deneyinizdeki bağımlı ve bağımsız değişkenleri gösteriniz.

• Cevap: Olası cevap:

Problemin tespit edilmesi: İçme suyu kalitesinin düşük olduğu bölgelerde binalardaki metal borularda görülen paslanma, aşınma ve delinme gibi sorunların nedeni nedir?

Verilerin toplanması ve gözlemlerin yapılması: Sülfat yoğunluğu fazla olan sularda oksijensiz ortamda mikroorganizma faaliyetinin etkisiyle sülfürik asit oluşabilmekte bu asit de özellikle sıcak su borularında aşınmaya neden olabilmektedir. Demir ve mangan oranı yüksek sularda demiri tüketen mikroorganizmalar çoğalmakta ve metallerin oksitlenip paslanmasına, aşınmasına ve suyun kızıl kahverengi bir renk almasına neden olmaktadır.

Hipotez oluşturulması: Sülfat ve demir yönünden zengin sularda sayısı artan mikroorganizmaların oluşturduğu atıklar metal borularda aşınmaya neden olur. Hipoteze dayalı tahminlerin yapılması: Eğer suya mikroorganizmaların ölmesine neden olan yoğun klor ilave edilirse sudaki canlıların sayısı azalmalı ve metal içme su borularında aşınma görülmemelidir.

Kontrollü deneyin uygulanması: Aynı özellikte iki metal borudan aynı özelliğe sahip sülfat ve demir oranı yüksek su geçirilir. Fakat bir borudan geçen suya mikroorganizmaların ölmesine neden olan yoğun klor ilave edilir. İki ay boyunca gözlem yapılır. Sonuçlar kaydedilir.

Sonuçların değerlendirilmesi: Klor ilave edilmiş su verilen boruda aşınma gözlenmezse hipotez doğrulanmış olur.
İki boruda da yıpranma gözleniyorsa hipotez değiştirilmelidir. Borulardaki yıpranmanın nedeni mikroorganizmalar değil başka bir etkendir.
Bağımsız değişken klor eklemek, bağımlı değişken borulardaki aşınmadır.

9. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 132 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.