Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler
Mesnevi Nedir, Açıklaması, Özellikleri, Örnekleri, Maddeler Halinde
DİVAN ŞİİRİ NAZIM ŞEKİLLERİ (NAZIM BİÇİMLERİ)
MESNEVİ
- Uzun hikâyelerin anlatıldığı veya didaktik niteliği olan dinî-ahlaki konuların işlendiği nazım şeklidir.
- Olay çevresinde oluşan edebî metinlerdir.
- Anlatım (üslup) genellikle alegorik/ semboliktir.
- Her beyit kendi arasında kafiyelidir: aa bb cc dd ee ff…
- Bu nedenle uzun konulara elverişli bir nazım şeklidir. Binlerce beyitten oluşabilir.
- Mesnevinin bölümleri vardır: Dibace (manzum veya mensur yazılan ön söz), tevhit, münacat, naat, miraciye, methiye, sebeb-i telif, ağaz-ı destan (mesnevinin asıl konusuna geçilen bölümdür), hatime (bitiş)…
- Mesneviler konularına göre; aşk (Leyla vü Mecnun), dinî ve tasavvufi (Hüsn ü Aşk, Mantıku’tTayr), ahlaki ve öğretici (Hayriyye, Hayrabad), savaş ve kahramanlık konulu (gazavatname), şehrengiz ve mizah (Harname) konulu mesneviler olmak üzere altı gruba ayrılır.
- Beş mesneviden oluşan eserlere hamse denir.
- Türk edebiyatındaki ilk mesnevi Kutadgu Bilig’tir.
- Leyla ile Mecnun (Fuzuli), Mesnevi (Mevlana), Hüsn ü Aşk (Şeyh Galip), Harname (Şeyhi), Süheyl ü Nevbahar (Hoca Mesud), Yusuf u Züleyha (Şeyyad Hamza) mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.
ÖRNEK
Mecnun dedi ey bana açan raz.
Lutf ile kılan beni ser-efraz.
Kimsen, bana zahir eyle adın.
Bu badiyede nedir muradın?
Can tazelenir fesahatinden.
Bu lehce-i pür-melahatinden.
Yukarıdaki parça Fuzuli’nin “Leyla ile Mecnun” mesnevisinden alınmıştır. Beyitlerden oluşan bu mesnevinin kafiye şeması aa bb cc dd … şeklindedir.
