Ana Sayfa / Edebiyat / Edebi Sanatlar / Rücu’ Sanatı Nedir, Özellikleri ve Örnekler
Söz Sanatları

Rücu’ Sanatı Nedir, Özellikleri ve Örnekler


RÜCU’

Söylenen bir sözü geri çevirip onun yerine daha güçlü olan bir söz veya düşünceyi söylemektir. Ancak önceki söz geri çev­rilmekle o sözden vazgeçilmiş olmaz. Tersine önceki sözün an­lam ve gücü iyice pekiştirilir.

********************

Rücu Söz Sanatı Örnekleri

Sordum meğer bu dûrc-i dehendir dedim dedi

Yok yok devâ-yı derd-i nihânın durur senin 

Fuzülî

Fuzûlî, sevgilisine ağzının bir kutu olup olmadığım sorar­ken sevgilisi kendisinden daha üstün çıkar ve şairin / âşığın gizli derdinin devası olduğunu söyler.

********************

Makber mi nedir şu gördüğüm yer?…

Ya böyle reva mı ca-yı dilber?…

Bir tecrübedir bu, hiledir bu…

Yok, mahvıma bir vesiledir bu.

Hamit Tarhan, Bütün Şiirleri

Abdülhak Hamit, Makber şiirinden alıntılanan yukarıdaki parçada birinci ve ikinci dizelerde gördüğü yerin makber mi olup olmadığını sorarken istifham sanatı yapar. Ayrıca sorduğu yerin makber mi olup olmadığını bildiği halde bilmemezlikten gelerek tecahül-i arif sanatı yapar. Bütün bunların dışında söy­lediği şeylerden vazgeçerek rücu sanatı yapar.

********************

O sizin gördüğünüz kadınlar

Güzeldirler ha bereket

Melekler kadar mâsum

Yok canım şeytan kadar şirret

Behçet Necatigil, Bütün Şiirleri I

Behçet Necatigil, görülen kadınların melek kadar masum ve güzel olduğunu söylerken birden bire “yok canım” diyerek dönüşüm yapar ve “şeytan kadar şirret” olduğunu söyler.

********************

kuzu Beşir, parmak Beşir, hemşeri Beşir

ağlama Beşir, dur Beşir, ağlama ahım kırışır

Turgut Uyar, Büyük Saat

Turgut Uyar, Beşir’e nasihatlerde ve iltifatlarda bulunur­ken birden bire sözü “ağlama alnın kırışır” şeklinde başka bir yöne kaydırarak rücu’ sanatı yapar.

********************

Ya gazi ya şehid diye geldik şehid olduk

iki gözümle gördüm toprakların ölüm tükürdüğünü

Tövbeler olsun göklerin veremli gibi öksürdüğünü

Attila llhan, Sisler Bulvarı

Attila İlhan, “topların ölüm tükürdüğünü” iki gözüyle gör­düğünü söyledikten sonra ani ve güçlü bir dönüş yaparak “gök­lerin veremli gibi öksürdüğünü” ifade eder.

********************

Sanmayın ki gün görmedim bu dengesiz dünyada

Gördüm ama bozbulanık, aklımda bir akış kaldı

Metin Altıok, Yel ve Gül

Metin Altıok, bu dengesiz dünyada “gün görmedim” de­dikten sonra bu düşüncesinden vazgeçerek gün gördüğünü, fa­kat bozbulamk günler gördüğünü söyleyerek rücu sanatı yapar.

********************

Diğer söz sanatları için konu başlıklarına tıklayınız…

TEŞBİH                  

İSTİARE          

MECAZ                    

MECAZ-I MÜRSEL

KİNAYE                  

TARİZ

İSTİHDAM

TEZAT

TEVRİYE           

TECAHÜL-İ ARİF                 

MÜŞAKALE

TEŞHİS                    

İNTAK

HÜSN-İ TALİL      

MÜBALAĞA

TEKELLÜM-İ RUHİ

NİDA                   

TERDİD                    

KAT’

RÜCU                        

İLTİFAT

TEKRİR                      

TEDRİC

İSTİFHAM                

TELMİH

İKTİBAS                      

MUAMMA

LÜGAZ                        

MÜLEMMA

İRSAL-İ MESEL        

İHAM

TENASÜP                    

LEF Ü NEŞR

SİHR-İ HELAL          

İBHAM

TEHZİL                        

CİNAS

SECİ

İŞTİKAK                      

İADE

AKİS                              

AKROSTİŞ

LEBDEĞMEZ              

ALİTERASYON

TARİH DÜŞÜRME




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir