Lügaz Nedir, Özellikleri ve Örnekler
LÜGAZ
Lügaz Nedir, Özellikleri ve Örnekler
Herhangi bir nesne veya varlığın özellikleri anlatılarak yazılan bilmecedir. Divan şiirinde çokça kullanılmasına rağmen Cumhuriyet şiirinde pek fazla kullanıldığı söylenemez. Örnek:
********************
Lügaz Sanatı Örnekleri
Nedir kim ol iki yüzlü münafık
Nümâyân çehresinde levn-i âşık
Gezer dünyâyı hem bı-dest ü pâdır
Mukim-i hâne-i ehl-i fenadır
Teâla’llah nedir anda bu kudret
Yemez içmez verir dünyâya nim’met
Gehî müslim kıyhafetle be-didâr
Gehî şekl-i frengide nümü-dâr
Kırılsa pâre pâre olsa ammâ
Zarâr gelmez ana bir türlü kat’â
Yatar zîr-i zeminde hâke yeksân
Semâda adıdır mihr-i dırahşân
Eğer kim olmasaydı kalb-i fâsid
Cihanda olmaz idi kadri kâsid
Yeter vasf eyledin ol bî-vefâyı
Yanında gitmese vermez safâyı
Sümbülzâde Vehbî
Sümbülzade Vehbi, özelliklerini ve işlevlerini vererek altınla ilgili lügaz sanatı yapar.
********************
LÜGAZ
Dinlemişken bu kadar dâvamı;
Etti tahsil hava yahut cıva mı?
Koptu ip, sırtımı vurdum yere ben;
Göktedir ay, kuyu yutmuş kovamı!
Bir duman var ya, yanan hangisidir:
Patlıcan, un mu; ateş, yağ, tava mı?
Bul teselli medeniyim diye sen…
Medeniyyet de şu çatlak sıva mı?
Bi-mekân etti beni düşmanları;
Neyse ki yaptı ehibbâ yuvamı!
Cahit Oney, Aruzun Söylettikleri
********************
Diğer söz sanatları için konu başlıklarına tıklayınız…
TEŞBİH
İSTİARE
MECAZ
MECAZ-I MÜRSEL
KİNAYE
TARİZ
İSTİHDAM
TEZAT
TEVRİYE
TECAHÜL-İ ARİF
MÜŞAKALE
TEŞHİS
İNTAK
HÜSN-İ TALİL
MÜBALAĞA
TEKELLÜM-İ RUHİ
NİDA
TERDİD
KAT’
RÜCU
İLTİFAT
TEKRİR
TEDRİC
İSTİFHAM
TELMİH
İKTİBAS
MUAMMA
LÜGAZ
MÜLEMMA
İRSAL-İ MESEL
İHAM
TENASÜP
LEF Ü NEŞR
SİHR-İ HELAL
İBHAM
TEHZİL
CİNAS
SECİ
İŞTİKAK
İADE
AKİS
AKROSTİŞ
LEBDEĞMEZ
ALİTERASYON
TARİH DÜŞÜRME
