Ana Sayfa / Edebiyat / Edebi Sanatlar / Mülemma Telmi Nedir, Özellikleri ve Örnekler
Söz Sanatları

Mülemma Telmi Nedir, Özellikleri ve Örnekler


MÜLEMMA / TELMİ’

Mülemma Telmi Nedir, Özellikleri ve Örnekler

Renk renk, alacalı dokunmuş kumaş anlamındadır. İslam edebiyatlarında Arapça, Farsça ve Türkçe karışık dizelerden meydana getirilmiş şiir türüdür. Muamma ve lügaz gibi bir çe­şit bulmaca çözmektir. Cumhuriyet edebiyatında modernize edilmiş mülemmalara rastlıyoruz. Aşağıda vereceğimiz bir ör­nekte bir dize Türkçe, bir dize Almanca olarak yer alır.

********************

Mülemma Sanatı Örnekleri

Dânî ki men zi-âlem yalgız seni severmin

Ger der berem ne-yâyî ender-gamet ölermin

Rûz’ı nişeste-hâhem yalguz senin katında

Men hem tiyiş bilirmin, men hem çakır içermin

Mevlânâ

Mevlânâ, yukarıdaki şiirinde yer yer Farsça ve bazan de Çağatayca sözcükler / kavramlar kullanarak mülemma sanatı­nın bir örneğini verir.

********************

Hicrânın ile sîne, elem perverdi

Dil, muhtazir-i muztaribe benzerdi

Ey ruh-i revân, avdetin etdi ihyâ

Hoş âmedı vü hâyât-i nev âverdi

Tabir Olgun, Edebiyat Lügatı/158

Tahir Olgun, yukarıdaki şiirinde ilk üç mısrayı Türkçe, dördüncü mısrayı da Farsça söyleyerek mülemma sanatının bir örneğini verdiği görülür.

********************

MÜLEMMA

Bu beyti fikrinizde iyice tutun:

Die Soldaten schwenken ihre Huten.

Hava olmaz ise yağmurlu bilen

Die Kinder immer im Garpten spielan

Muallimler çalışırsa bir az,

Die Schülern Lernen in der Schule etwas

Eğer onlar da verirlerse izin,

So verlieren sie alles was sie wissen

Bahar oldu kümesler doldu gene

Frühmorgens krahen aile Hanne

Dedim alnında niçin çıktı Korhen?

Buyurdu: Keine Rosen ohne Dornen.

Yolunda harcarım lazımsa herne

Die Madcheandlerin idi habe gerne

Hava insanı ekmek gibi besler.

Die Lutj ist beste Nahrung für die Körper.

Sana söylemezem ben şimdi aybın,

Spater werde ich alles schreibben

Yapılmıştır evet binlerce beste,

Fakat Lochengrin ist alle beste.

Rıdvan Unar, Kubbude Baki Kalan

Rıdvan Unar, mülemma ya da telmi’ denilen sanatı ya­par. Çünkü yukarıdaki şiirin isminin “Mülemma” olmasının ya­nında, şiirin birinci dizeleri Türkçe olduğu halde ikinci dizeleri ise Almanca’dır.

********************

Ey hâme biraz fazla yoruldum ama gel de

Medheyleyelim kendimizi biz bu gazelde

Bir böyle hüner gayert ü ikdam ile olmaz

Câm-ı hüneri içmelidir bezm-i ezelde

Biz şimdi küçük bir çocuğuz âciziz ammâ

Çok mertebe var kîse-i memlü-yi emelde

Hayran olacak haşmet-i elfâzıma Nefî

Molyer öpecek destimi vâdı-i hezelde

Epsem duracak aşk nevasında Fuzûlî

Yâdım kalacak levha-i ezhân-ı milelde

Eşkâlimi bilmek dileyen şöylece bilsün

Cânânesi aklında ve mey kâsesi elde

İn şair-i gevher sühan û âşık-ı lâlest

Yek derbeder-i delir ki müştaâk-ı visâlet

Sabahattin Ali, Bütün Şiirleri

Sabahattin Ali, Türkçe olarak yazmış olduğu ‘Fahriyye’ ad­lı gazelinin son beytini Farsça kaleme alarak mülemma sanatı oluşturur.

********************

Diğer söz sanatları için konu başlıklarına tıklayınız…

TEŞBİH                  

İSTİARE          

MECAZ                    

MECAZ-I MÜRSEL

KİNAYE                  

TARİZ

İSTİHDAM

TEZAT

TEVRİYE           

TECAHÜL-İ ARİF                 

MÜŞAKALE

TEŞHİS                    

İNTAK

HÜSN-İ TALİL      

MÜBALAĞA

TEKELLÜM-İ RUHİ

NİDA                   

TERDİD                    

KAT’

RÜCU                        

İLTİFAT

TEKRİR                      

TEDRİC

İSTİFHAM                

TELMİH

İKTİBAS                      

MUAMMA

LÜGAZ                        

MÜLEMMA

İRSAL-İ MESEL        

İHAM

TENASÜP                    

LEF Ü NEŞR

SİHR-İ HELAL          

İBHAM

TEHZİL                        

CİNAS

SECİ

İŞTİKAK                      

İADE

AKİS                              

AKROSTİŞ

LEBDEĞMEZ              

ALİTERASYON

TARİH DÜŞÜRME




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir